maandag 17 februari 2014

De kerken van architect P.J. van Genk


Sint Gertrudiskerk in Ossendrecht
Woensdag 26 februari geeft drs. Joyz Frijters in de Volksabdij in Ossendrecht een lezing over de Kerken van architect P.J. van Genk.
De lezing maakt deel uit van de Henri Mastboom lezingencyclus met als thema Macht en Pracht georganiseerd door de vier West-Brabantse archiefdiensten: Het Markiezenhof, Gemeentearchief Roosendaal, Regionaal Archief West-Brabant en het Stadsarchief Breda.

P. J. van Genk

In de tweede helft van de 19e eeuw maakte de Katholieke Kerk in Nederland een bloeiperiode door. De bisschoppelijke hiërarchie werd hersteld en het katholieke geloof mocht openlijk worden beleden. Een van de gevolgen hiervan was dat er veel nieuwe en vooral grote kerkgebouwen werden gebouwd. Kerkgebouwen die vandaag de dag het landschap nog sieren. In West-Brabant domineren de kerken van Petrus Johannes van Genk (1844-1919). Van Genk, zoon van een Bergse meubelmaker studeerde architectuur in Antwerpen. Als architect vestigde hij zich in Leur. Tussen 1872 en 1908 was Van Genk de meest gevraagde architect voor kerken in het bisdom Breda. Toch is er vrij weinig over hem bekend. Tijdens de lezing zal aan de hand van vragen een beeld van deze belangrijke Brabander geschetst worden. Wie was P.J. van Genk? Hoe kon hij zoveel kerken bouwen? Hoe werkte hij? Hoe zijn de kerken van Van Genk te herkennen? En wat is er over van zijn kerkelijk erfgoed?

Joyz Frijters

Joyz Frijters (1986) is architectuurhistorica en erfgoedprofessional. Naast haar werkzaamheden als freelance architectuurhistorica en tekstschrijfster is zij actief als voorzitter van Task Force Toekomst Kerkgebouwen.

Praktische informatie

De lezing vindt plaats op woensdag 26 februari in de Volskabdij in Ossendrecht, Onze Lieve Vrouwe Ter Duinenlaan 199. De lezing begint om 20.00 uur, de zaal gaat om 19.30 uur open. De toegang tot de lezing is gratis.

MACHTIGE PRACHT IN DE KERK; DE ONZE LIEVE VROUWE OF GROTE KERK IN BREDA




Grafmonument van Engelbrecht I van Nassau
met echtgenote Johanna van Polanen en hun zoon
Jan IV van Nassau met echtgenote Maria van Loon,
gemaakt ca. 1510.  Opname uit 1998. 
Herkomst: Beeldbank Stadsarchief Breda,
fotocollectie BN De Stem/Johan van Gurp
Op woensdag 12 maart vindt de lezing plaats over het begraven in en om de Grote Kerk van Breda van ca. 1300 tot in het begin van de 19e eeuw.  Deze lezing wordt gegeven door dhr. J.M.W. van de Garde.  Walter van de Garde heeft diverse publicaties geschreven, lezingen gegeven en tentoonstellingen gemaakt over de historie van de Grote Kerk. De lezing wordt georganiseerd door het Stadsarchief Breda en de historische vereniging De Oranjeboom.  Zij maakt deel uit van de Henri Mastboom lezingencyclus met als thema Macht & Pracht, opgezet door de vier West-Brabantse archiefdiensten: Het Markiezenhof te Bergen op Zoom, Gemeentearchief Roosendaal, Regionaal Archief West-Brabant en het Stadsarchief Breda.

In de lezing stelt Walter van de Garde de wijze van begraven, de herinneringsmonumenten aan de overledenen, maar ook de kosten voor het begraven aan de orde.  Zij die het zich konden permitteren, lieten zich begraven in de kerk, de minder gegoeden moesten het doen met een plekje op de begraafplaats rond de kerk. Ook in de 17e en 18e eeuw, tijdens de perioden waarin Breda onder gezag stond van de Republiek der Verenigde Nederlanden en de Grote Kerk in protestantse handen was, lieten de katholieke Bredanaars zich in deze kerk begraven. Alleen zeer gegoede katholieke Bredanaars kozen in die perioden een rustplaats in een katholieke kerk vlak over de grens met de katholieke Zuidelijke Nederlanden (België).  In de Grote Kerk herinneren vele prachtige grafmonumenten, grafzerken en andere herinneringstekens aan de families die hier hun laatste rustplaats vonden. Ook de machtige heren en vrouwen van Breda lieten zich in de Grote Kerk, hún kerk, begraven tot en met de eerste helft van de 16e eeuw. Zo liggen de voorgangers van Willem van Oranje als heer van Breda, in deze kerk begraven.   

Praktische informatie

De lezing vindt plaats op woensdag 12 maart in de aula van het Breda’s Museum, Parade 10-12, te Breda. De lezing begint om 20.00 uur en eindigt om 22.00 uur.  De zaal is open om 19.30 uur. De entree tot de lezing is gratis. Gezien het beperkt aantal zitplaatsen is aanmelding voor de lezing noodzakelijk. Aanmelding bij voorkeur via email: stadsarchief@breda.nl ,of telefonisch: 076-5294420.

Lezing over het Vrouwenhof



De achtergevel van Huize Vrouwenhof
aan de Scholtenboslaan in 1897 met familie
Scholten van Aschat poserend in tuin bij vijver.
Collectie Gemeentearchief Roosendaal
Veel historici weten het zeker. Het Vrouwenhof, sinds 1946 in het bezit van de gemeente Roosendaal, is nieuwbouw uit 1800 op een historische plek. Maar is dat wel zo? Is het Vrouwenhof eigenlijk niet veel ouder? Op maandag 17 februari geven John Veerman en Jan van Nassau een lezing over het Vrouwenhof. Veerman belicht daarbij zijn bouwhistorisch onderzoek naar het monumentale pand, terwijl Jan van Nassau vertelt over de bewoners. 

Op verzoek van de Stichting Beeld Roosendaal onderzocht Veerman het  Vrouwenhof, het centraal in het landgoed gelegen huis, waar sinds 1962 een restaurant in is gevestigd. De bouwhistoricus komt met enkele verrassende inzichten.
 
Heel wat adellijke geslachten en minder hooggeplaatste families hebben het Vrouwenhof bewoond. Jan van Nassau spreekt over al deze mensen die het Vrouwenhof gemaakt hebben tot wat het is. Hoe gingen ze met hun bezit om en hoe is de gemeente na 1946 met deze erfenis omgesprongen?
 
De sprekers

John Veerman (Utrecht, 1974) is bouwhistoricus en heeft zijn eigen bureau, Veerman Bouwhistorie. Hij is bestuurslid van de Stichting Bouwhistorie Nederland. Naast het dagelijks bouwhistorisch onderzoek werkt hij aan publicaties over het Bredase Begijnhof en de laat negentiende-eeuwse architect J.C. van Wijk. In april 2013 presenteerde hij zijn bouwhistorisch onderzoek naar het Vrouwenhof.

Jan van Nassau (Roosendaal, 1949) werkte als onderwijzer en was betrokken bij de oprichting van de Stichting Beeld Roosendaal en van het Comité Open Monumentendag. Van 2002 tot 2011 was hij lid van de monumentencommissie van Roosendaal. Op het moment is hij betrokken bij het plan van de Stichting Beeld Roosendaal om de bouwhistorische en landschappelijke kwaliteiten van het voormalig landgoed Vrouwenhof in kaart te brengen.

Meer informatie:

De lezing vindt plaats op maandag 17 februari in Klooster Mariadal in de Vincentiusstraat 3-7 te Roosendaal. De toegang is gratis, aanvang 20.00 uur en de zaal gaat open om 19.30 uur.