vrijdag 1 februari 2013

Eenheid in rampspoed, Breda als centrum van hulpverlening na de watersnoodramp 1953

Nood is neergedaald over ons vaderland. Help, help direct. Krachten, machtiger dan welke menselijke machtsconcentratie ook, hebben in enkele uren tijds grote delen van ons land in rouw gedompeld” (Bredasche Courant, 2 februari 1953).

Een combinatie van een zware noordwester storm en een springvloed veroorzaakte in de vroege ochtend van zondag 1 februari 1953 op 90 plaatsen in het Zuid-Westen van Nederland dijkdoorbraken en in de middag trof nog een tweede vloedgolf het gebied.  Deze watersnoodramp zou uiteindelijk 1836 levens eisen, waarvan 254 in de laag gelegen gebieden van West-Brabant.  Plaatsen als Wagenberg, Klundert, Hoge en Lage Zwaluwe, Zevenbergschenhoek en Moerdijk stonden onder water. Breda en directe omgeving had wel wat stormschade, maar dankzij een hogere ligging slechts enige wateroverlast in de vorm ondergelopen kelders. Hulpverlening aan de getroffen gebieden kon dan ook snel op gang komen.
Directe Hulpverlening
De hulpverlening aan de getroffen gebieden bestond allereerst in het in veiligheid brengen van de bewoners, en het vervoeren naar veiliger plaatsen.  

Op 1 februari om half negen reeds werd in Concordia een meldingspost voor evacué’s geopend, en tal van stadgenoten trokken met voertuigen naar de getroffen gebieden, om medemensen in veiligheid te brengen” (Bredasche Courant, 2 februari1953).

Ook militairen van onder meer de Koninklijke Militaire Academie en de Artillerieschool, en eenheden/personeel van de Bredase Brandweer en Vervoerbedrijf trokken naar het rampgebied.  Voor het evacueren naar veilige plaatsen werden bussen van de BBA en legervoertuigen ingezet.  De Bredase militairen werden na het in veiligheid brengen van bewoners ingezet bij het versterken en het herstel van dijken in het rampgebied.


Opvang van evacués
Voor de evacués vond in de gemeenten Nieuw-Ginneken, Prinsenbeek en Teteringen de opvang  voornamelijk bij mensen thuis plaats. In Breda werden voor de toestroom in eerste instantie grote gebouwen deels of geheel  ter beschikking gesteld of gevorderd, zoals enkele gebouwen op het KMA-terrein (1-19 februari) , de Kloosterkazerne, schouwburg Concordia aan het Van Coothplein (1-10 februari), het patronaatsgebouw van de St. Josephparochie in de Ceresstraat, het r.k. Gasthuis aan de Haagdijk. Daarnaast ontfermden ook hier vele Bredanaars zich over de evacués.

De registratie van de rampslachtoffers gebeurde op de KMA  voor de daar opgevangen evacués en centraal in de hal van het Stadhuis aan de Grote Markt. De evacués dienden zich dagelijks te laten registreren. Alleen geregistreerde evacués konden voor hun onderhoud een  uitkering krijgen via de gemeentelijke sociale dienst.  De opvang op de KMA kende in de periode 1 – 11 februari ongeveer 750 evacués per dag. De grote evacuatiecentra waren begin maart praktisch ontruimd. Uiteindelijk werden in Breda in totaal 8343 evacués (2649 gezinnen) geregistreerd in de eerste weken na de ramp,  in Prinsenbeek ca. 350. Het gemeentebestuur van Nieuw-Ginneken gaf op 3 februari aan ca. 475 plaatsen voor evacués ter beschikking te hebben, Teteringen kende op 9 februari 64 evacués.

De meeste evacués konden vrij snel naar hun vrijgegeven woonplaatsen terugkeren, maar voor sommigen zou de evacuatie nog vele maanden duren. Per 1 januari 1954 verbleven in Breda nog 69 evacués, in Nieuw-Ginneken 8 en in Prinsenbeek 4. Niet alleen mensen werden opgevangen,  ook voor vluchtend vee werd gezorgd. Leden van de Jonge Boerenstand in de gemeente Prinsenbeek zorgden nabij Nieuwveerbrug voor een opvangcentrum voor vanuit het noorden gevlucht vee; uiteindelijk werden in Prinsenbeek ca. 800 stuks gevlucht vee opgevangen, geregistreerd  en gestald.

Hulpacties

In de eerste dagen na de ramp kwamen in Breda, Nieuw-Ginneken, Prinsenbeek en Teteringen allerlei hulpacties  voor de rampslachtoffers tot stand in de vorm van inzameling van kleding, schoeisel, etenswaren, en geld.  In Breda coördineerde het opgerichte Comité voor Evacués (voorzitter wethouder Romson) de inzamelingsacties. Een landelijke inzameling ten behoeve van het Nationaal Rampenfonds bracht in de eerste weken van februari overal veel geld op, waarbij in Breda  personeel en directies van bedrijven fors bijdroegen.  De uitdeling van kleding aan de evacués verliep in Breda grotendeels via het Watersnood Kledingcentrum met opslag- en distributieplaatsen in onder meer  de St. Josephkring  en de stadsschouwburg Concordia (11-17 februari ).  Het kledingcentrum is formeel per 1 april 1953 opgeheven. Zelfs vanuit het buitenland werd hulp gestuurd naar het rampgebied. Zo kwam in Breda op 6 april een convooi van 9 vrachtwagens met keukenuitrusting, kleding en voedsel, 1 EHBO-wagen en 2 brandweerwagens met pompinstallatie aan vanuit Saarbrücken; de wagens werden doorgeleid naar Klundert en Hank.

Vanuit onze collectie zijn de Bredase beelden van de watersnood te bekijken op Flickr.

Daarnaast zal er, bevestigd aan de het hekwerk van de Koninklijke Militaire Academie aan de Cingelstraat te Breda, een expositie van 17 uitvergrote foto’s met teksten over de Watersnoodramp te zien zijn gedurende de maand februari 2013.

Bronnen: F. van der  Heijden en T. Michielsen. “Gebeurtenissen in Breda bij de Watersnoodramp 1953”, in Engelbrecht van Nassau 2003, 57-61.    “De Ramp”, in Teterings erfdeel  nr. 48 (januari 2004)18-21.  R.R. Marijnissen. De Cadetten van ’53 en de watersnood. Kilacadmon Papers 4 (Breda, 2011).   Archieven van het gemeentebesturen van Breda, Nieuw-Ginneken, Prinsenbeek en Teteringen m.b.t. de watersnoodramp 1953. Bredasche Courant, maandag 2 februari 1953.

1 opmerking:

  1. Wireless printen
    Het ISSC heeft de dienstverlening rond het wireless netwerk uitgebreid met de mogelijkheid om vanaf diverse locaties binnen de Universiteit draadloos te kunnen printen. In de loop der tijd, zullen meer locaties van deze functionaliteit worden voorzien.

    Standaardinstellingen voor de Péage-machines voor studenten:
    A4
    zwart-wit
    dubbelzijdig
    ongeniet
    Veelgestelde vragen en antwoorden over printen vind je bij Help!
    A: document klaarmaken
    Maak je document gereed om te printen.
    Ga naar afdrukken op je computer.
    Je ziet dit scherm:
    no-06
    Kies de juiste printer: \\payprint01.ru.nl\RU-Print ***
    Geef voor dit document de printerinstellingen op.
    *** Kijk bij wireless printen hoe je je laptop, tablet, telefoon moet instellen
    Let op: de standaard-printer-instellingen zijn:
    A4
    Zwart-wit
    Dubbelzijdig
    Geen afwerking (niet nieten)
    Deze instellingen zijn alleen VOOR het versturen van je printjob naar de Péage-machine aan te passen! Copyshop Breda
    Klik voor het aanpassen van de printinstellingen van dit document op Eigenschappen


    Het Eigenschappen-scherm
    De volgende instellingen kun je in dit scherm aanpassen:
    Original Orientation (standaard portrait, hier verder niet besproken)
    Orginal Size (standaard A4, hier verder niet besproken)
    Paper size (standaard)
    Copies (standaard 1, hier verder niet besproken)
    Print Type (standaard dubbelzijdig)
    Staple (standaard ongeniet)
    Select color (standaard zwart-wit)
    printen

    A3-formaat instellen
    a3
    Om de printer in A3 te laten printen, moet je bij Paper Size het formaat op A3 instellen:
    Kies uit het roll down menu A3
    Enkelzijdig printen instellen
    no-03
    Kies uit het roll down menu voor Single Sided om een enkelzijdige print te maken
    Nieten instellen
    no-04
    Vink het Staple-vak aan
    Geef aan waar geniet moet worden in het roll-down menu eronder
    Kleurenprint instellen
    no-05
    Kies uit het roll down menu voor bijvoorbeeld Full Color om een kleurenprint te maken
    Druk na alle aanpassingen op OK
    Je komt nu weer in het Afdrukken-scherm
    no-07
    Klik op OK
    Je kunt je ‘printjob' nu op elke Péage-machine ophalen.

    B: document uitprinten op een Péage-machine
    Meld je aan met je wachtwoord en je kaart bij de Péage-machine
    Druk op Print in het basisscherm

    no-08
    Het Print-basisscherm verschijnt
    no-09
    Klik op de job die je wilt uitprinten. Let op: je job wordt niet langer dan 24 uur bewaard! Daarna is het niet meer mogelijk om de job uit te printen.
    Klik op Delete om een printjob uit de lijst te verwijderen
    Klik, indien gewenst op Printer Settings om het aantal kopieën van je job bij het printen aan te passen.
    no-10
    Gebruik het numerieke pad naast de display om het aantal kopieën in te stellen
    Klik op OK om terug te gaan naar het Print-basisscherm.
    no-11
    Klik nu op de Startknop om je job te printen.
    Klik na het printen van je job op een andere job uit de lijst om het printen te vervolgen
    Klik op Back om in het basisscherm terug te komen. Je kunt nu eventueel nog kopiëren of scannen
    no-12
    Vergeet na het printen niet om op END te klikken om jouw ‘sessie' af te sluiten.

    klik hier

    BeantwoordenVerwijderen