vrijdag 21 december 2012

Nieuwe interviews gepubliceerd

In het kader van Oral History Project Breda zijn nieuwe interviews met dr. F.A. (Frans) Brekelmans (1917-2012)  toegevoegd:
- jeugd
- de timmerfabriek
- oorlog

Deze 'mondelinge geschiedenis' maakt het verleden tastbaar en geeft kleur en emotie aan historische gebeurtenissen.
Voor het complete overzicht van alle interviews volgt u deze link:

Interviews: dr. Kees Wouters, historicus

Lezing over West-Brabantse buitenplaatsen en het geslacht Cuijpers

Op woensdag 9 januari om 20.00 uur vindt een lezing plaats over West-Brabantse buitenplaatsen en het geslacht Cuijpers. De lezing wordt gegeven door Dhr. Mark Buijs, Secretaris Ruimtelijke Kwaliteit bij de gemeente Breda. De lezing maakt deel uit van de Henri Mastboom lezingencyclus met als thema Groen van Toen georganiseerd door de vier West-Brabantse archiefdiensten: Het Markiezenhof, Gemeentearchief Roosendaal, Regionaal Archief West-Brabant en het Stadsarchief Breda.

Mark Buijs zal tijdens de lezing  het vroegere bezit van de familie Cuijpers in beeld brengen. Eeuwenlang drukte de familie Cuijpers haar stempel op West-Brabant. De familie had haar wortels in Hoeven en Oudenbosch en was actief in de handel en lokaal bestuur. Na het huwelijk van Petrus Cuijpers met Maria van Mattemburgh werd de horizon verlegd naar het landelijk bestuur en werd op steeds grotere schaal grond verworven. Halverwege de negentiende eeuw liet de weduwe Cuijpers-van Mattemburgh een buitenhuis bouwen ten zuiden van Bergen op Zoom dat door haar zoon voltooid werd. Het huis kreeg de naam Mattemburgh en vormde vanaf dat moment de kern van het alsmaar groeiende landgoed. Ook de andere kinderen verwierven of stichtten eigen buitenplaatsen. Een groot deel van die oude buitens, waaronder Wolfslaar en Anneville bij Ulvenhout, bestaan nog en behoren tot de trots van West-Brabant.

Praktische informatie
De lezing vindt plaats in het Cultureel Centrum Fidei et Arti, Past. Hellemonsstraat 1 te Oudenbosch op woensdag 9 januari 2013. De lezing begint om 20.00 uur, de zaal gaat om 19.30 uur open. De entree tot de lezing is gratis.

maandag 3 december 2012

Nationaal Monument Kamp Vught vraagt uw hulp voor onderzoek naar burgerhulpverlening

Historicus drs. Inger Schaap is in opdracht van de stichting Nationaal Monument Kamp Vught in januari 2012 begonnen met haar onderzoek voor het door vele fondsen gesponsorde project onder de werktitel 'Het stationskoffiehuis in Vught, burgerhulp voor gevangenen en hun families'. Op basis van de resultaten van het onderzoek zal zij een boek voor een breed Nederlands publiek schrijven dat naar huidig inzicht in najaar 2013 op de markt zal komen.

Kent u verhalen over burgerhulp en/of heeft u herinneringen aan de situatie waarin achtergebleven families van gevangenen moesten verkeren? Neemt u dan contact op met het secretariaat van NM Kamp Vught (073 656 67 64) voor contact met mevr. Inger Schaap of stuurt u een e-mail.

Burgerhulp in Vught voor gevangenen en hun familiesIn hoofdzaak richt het onderzoek zicht op wat er feitelijk gebeurde bij de hulpverlening door burgers aan de gevangenen van kamp Vught en aan hun families. Veel verschillende personenen en instanties hebben daarbij een rol gespeeld.

donderdag 22 november 2012

Lezing over de Oude Buissche Heide

Op woensdag 12 december om 20.00 uur vindt een lezing plaats over 'De Oude Buissche Heide'. Het eerste gedeelte van de lezing wordt gegeven door dhr. Carlo Braat (Brabants Landschap) en het tweede gedeelte door dhr. Ron Dirven (Vincent van GoghHuis. De lezing maakt deel uit van de Henri Mastboom lezingencyclus met als thema Groen van Toen, georganiseerd door de vier West-Brabantse archiefdiensten: Het Markiezenhof, Gemeentearchief Roosendaal, Regionaal Archief West-Brabant en Stadsarchief Breda.

De lezing vindt plaats  in het Cultureel Centrum Zundert, Molenstraat 5 in Zundert op woensdag 12 december 2012.  De zaal gaat die avond om 19.30 uur open. De entree tot de lezing is gratis.

De Oude Buissche Heide

De Angora Hoeve op de Buissche Heide te Achtmaal
 (foto: Regionaal Archief West-Brabant)
 'Een plek zoo lieflijk, vredig en idyllisch bekoorlijk, dat elk mensch, die daar komt, door haar stille, blije harmonie getroffen wordt.' (Henriëtte Roland Holst, uit: Henriëtte & Richard Roland Holst, het boek van de Buissche Heide).

Gemeente Zundert heeft vele mooie landgoederen en natuurgebieden binnen haar gemeentegrenzen. Naast landgoed de Buissche Heide behoren onder andere ook de landgoederen Vloeiweide en Krabbebossen en het natuurgebied Pannenhoef tot de gemeente Zundert. Veel van deze landschappen waren vroeger heidevelden die ontgonnen zijn tot cultuurland en bos. het Brabants Landschap zet zich in om het oude landschap weer terug te brengen; zoals verdwenen vennen, zeldzame plantensoorten, amfibieën en vogels.

donderdag 1 november 2012

Onbevangen Vastberaden


In 2009 nam Stadsarchief Breda het initiatief om de recente geschiedenis van de stad vast te leggen aan de hand van ooggetuigenverslagen. Het streven daarbij was en is om met de persoonlijke ervaringen van direct betrokkenen het beeld van de historische werkelijkheid verder in te kleuren. In het kader van dit Oral History Project Breda werd in 2011 een derde serie interviews opgenomen.

De film Onbevangen Vastberaden is grotendeels gebaseerd op drie van deze interviews die historicus en filmmaker Kees Wouters maakte met Marinus van Gurp, Anko Holthuis en Leo Touw.

Het is een documentaire over het leven van drie Bredase jongens tijdens de Duitse bezetting. Na een onbezonnen jeugd moesten ze op zondag 12 mei 1940 plotseling vluchten voor het oprukkende Duitse leger. Aanvankelijk leek die vlucht niet meer dan een incidentele onderbreking van hun gewone dagelijkse leven. Maar dat veranderde snel. Duitse maatregelen en persoonlijke omstandigheden dwongen de drie tot stellingname. Dat leidde er toe dat ze, ieder op geheel eigen wijze, betrokken raakten bij het verzet.

 

Vanaf dinsdag 30 oktober t/m zondag 11 november 2012 wordt de film doorlopend vertoond in het stadsarchief. De zaal is te bereiken via Breda’s Museum en is geopend van 10:00 tot 17:00 uur.

Overlijden oud-gemeentearchivaris dr. F.A. Brekelmans en vrijwilliger Sander van Schaik


Op dinsdag 16 oktober 2012 overleed onze
oud-gemeentearchivaris dr. F.A. Brekelmans op 94-jarige leeftijd.
Dr. Brekelmans was van 1957-1982 gemeentearchivaris van Breda. Hij heeft tot op hoge leeftijd vele artikelen geschreven over Bredase en West Brabantse onderwerpen, vooral in het jaarboek van de historische vereniging voor Stad en Land van Breda De Oranjeboom. Van deze vereniging was hij één van de oprichters en jarenlang secretaris. Naast het werk voor de Bredase archieven zette hij zich ook in voor het belang van archeologisch onderzoek en de monumentenzorg in de gemeente.
In de digitale catalogus van de bibliotheek van het Stadsarchief zijn de werken van zijn hand te vinden. Een afzonderlijke bibliografie van zijn boeken en artikelen verscheen in 1977.


De foto van dr. F.A. Brekelmans is gemaakt door B. Hoeks-de Laat.

 


 
Op 18 oktober overleed op 37-jarige leeftijd Sander van Schaik, sinds 2007 vrijwilliger van het Stadsarchief. 
Hij indiceerde met name notariële archieven uit de eerste helft van de 19e eeuw. Door enkele chronische kwalen ging het op en neer met zijn gezondheid;  desondanks bleef hij positief en belangstellend zowel wat het werk als wat zijn collega’s betrof. Fietsen, wandelen, reizen, cultuur en taal van met name Italië en Spanje leren kennen, hadden zijn grote passie;  met fietsen testte hij zijn uithoudingsvermogen.
Voor alle medewerkers van het Stadsarchief kwam het onverwachte overlijden van Sander als een schok.

donderdag 18 oktober 2012

Lezingencyclus Groen van Toen

Stadsarchief Breda, Het Gemeentearchief Roosendaal, Het Markiezenhof Bergen op Zoom en Regionaal Archief West Brabant hebben de handen ineen geslagen en organiseren dit seizoen de lezingencyclus met als thema 'Groen van Toen'.

De lezingen vinden plaats in de maanden oktober 2012 tot en met mei 2013 op verschillende locaties in de regio. Deze lezingencyclus is mede mogelijk gemaakt door een subsidie van de Mastboom Brosens Stichting.

Programma Henri Mastboom lezingencyclus 2012-2013

maandag 3 september 2012

Groen van Toen; Open monumentendag 8 september 2012

Ooit een historische druivenkas bezocht of een bomenboeket gezien? Herkent u de bomen in de laan, of de kruiden in de tuin? Op Open Monumentendag kunt u dit jaar ontdekken hoe natuur in ons land door de eeuwen heen is ontworpen, beheerd, gebruikt, gekoesterd.

Natuurlijk weten we dat tuinen, parken en begraafplaatsen zijn ontworpen en aangelegd, maar in Nederland is vrijwel alle natuur bewerkt; van duinenrijen en zandverstuivingen tot polders en rivierenlandschap. Nederland is ontbost, ontveend, beploegd en bezaaid, bebouwd of juist weer herbebost. Zorgvuldig ontworpen en aangelegd om het beter te kunnen gebruiken, om bewoners tegen de elementen te beschermen of alleen maar om het mooier te maken. Ons landschap is een cultuurlandschap en een belangrijk onderdeel van ons cultureel erfgoed.

Aanleiding om dit jaar voor Groen van Toen te kiezen, is het feit dat 2012 is uitgeroepen tot het Jaar van de Historische Buitenplaats. Tijdens Open Monumentendag zal, naast alle aandacht voor groene monumenten, ook de relatie tussen groen en bebouwde monumenten centraal staan. Welke rol speelde (en speelt nog steeds!) een park, een tuin, een plantsoen of een begraafplaats in relatie tot het gebouwde monument? Een thema waarmee we zowel het Toen als het Groen centraal stellen.

Het Groen van Toen is bij uitstek terug te vinden in onze archieven. Komt u zaterdag 8 september ook kijken naar het monumentale groen vastgelegd op de gevoelige plaat, papier of op perkament? Stadsarchief Breda toont u deze dag graag enkele bijzondere voorbeelden. De studiezaal is op 8 september daarom extra lang geopend, van 10:00 uur tot 17:00 uur.

Graag tot ziens!

donderdag 5 juli 2012

4 decennia, 265.128 foto's, 1 fotograaf

Van 1 mei 1970 tot zijn pensioen in 2007 ging fotograaf Johan van Gurp op pad voor dagblad BN/DeStem. Beroemdheden die Noord-Brabant aandeden legde hij op de gevoelige plaat vast en hij was bij vele spectaculaire momenten die hij precies op het juiste moment fotografeerde. Tussen 1978 en 1990 viel hij vijf keer in de prijzen tijdens de jaarlijkse wedstrijd om de Zilveren Camera en in 1972 werd één van zijn foto’s bekroond als beste Nederlandse inzending in de categorie sport op de World Press Photo. Het oeuvre van Johan van Gurp levert dan ook een omvangrijk en uniek beeldarchief van ruim 260.000 foto’s op. In 2008 besloten Johan van Gurp en BN/DeStem om alle negatieven aan Stadsarchief Breda te schenken.

Vol verwondering stonden we te kijken toen Johan van Gurp bij Stadsarchief aan kwam met een grote lading verhuisdozen. De dozen bleken vol te zitten met oude stopverfpotjes waarin Johan jaar na jaar, rolletje voor rolletje zijn werk chronologisch had opgeborgen. Toen de dozen geopend werden en de potjes sinds lange tijd het daglicht weer leken te zien was dat toch een bijzonder moment. Alsof het de normaalste zaak van de wereld was opende Johan van Gurp een stopverfpotje en soepel liet hij de rolletjes door zijn handen glijden.

Nadat Johan zijn ‘levenswerk’ bij ons achtergelaten is een team van medewerkers direct aan de slag gegaan met deze enorme klus. Het voordeel van deze collectie was dat de rolletjes negatieven niet ‘geknipt’ waren. Meestal werden deze rolletjes geknipt in stroken van zes beelden en hield je gemiddeld zes stroken over. Ervaring leerde ons echter dat we deze collectie niet moesten ‘verknippen’ om zo op een professionele, maar trage negatiefscanner, te kunnen scannen. Dat zou simpelweg veel te lang gaan duren. We moesten op zoek naar een nieuwe negatiefscanner die rolletjes aan één stuk kon scannen en kwamen uiteindelijk uit bij een scanner van Japanse makelij: de Noritsu Koki. Deze scanner werd vroeger veel gebruikt, onder andere in de ‘1-uur services’. De fotografen van Stadsarchief Breda, Joris Verhoeven en Bas Linssen, begonnen vol goede moed met het scannen van de negatieven. Al snel bleek dat ze wel wat extra handen konden gebruiken. Twee uitzendkrachten (Wencke Breuer en Mariska Vogelenzang-de Jong) hebben in ongeveer een jaar tijd er voor gezorgd dat vrijwel de gehele collectie gescand werd.


Na het scannen moesten de rolletjes weer opgeborgen worden. De stopverfpotjes waren echter geen optie meer, want dan zou het materiaal verzuren, bros worden, krimpen.  De conditie van de collectie zou zo sterk achteruitgaan, dat uiteindelijk de negatieven verloren gegaan waren. Johan van Elewout, werkzaam op de afdeling Materieel Beheer binnen Stadsarchief Breda, ontfermde zich over de negatieven en ging op zoek naar een manier om dit unieke materiaal op een goede manier te kunnen bewaren. Het gekozen bergingssysteem bestaat uit doosjes met daarin telkens een vakverdeling, maar daar houden de goede zorgen voor het materiaal nog niet op. Om alle rolletjes heen is een strookje fotoarchiefpapier aangebracht om de rolletjes bij elkaar te houden, de rolletjes werden niet te strak opgerold en er is voor gezorgd dat de negatieven niet kunnen schuiven in de dozen.

Naast de bergen negatieven bracht Johan van Gurp ook 37 agenda’s mee. Hierin werd door hem al die jaren per werkdag vastgelegd wie, wat en waar hij fotografeerde. Samen met dateringstickers op de negatieven en stopverfpotjes vormden deze agenda’s een belangrijke sleutel tot het ontsluiten van de fotocollectie. Vanwege de grote omvang van de collectie is er besloten om deze collectie niet op trefwoorden te ontsluiten, maar via de agenda’s op datum, onderwerp en locatie. De collectiebeheerder Beeldmateriaal Frank van Gelder en een team van zes uitzendkrachten (Ineke Lolcama, Ad Verheijen, Anneke Verkooijen, Wencke Breuer, Mariska Vogelenzang-de Jong en Marc Couvreur) hebben vier jaar lang aan deze enorme klus gewerkt. Een welkome aanvulling van het team was Johan van Gurp zelf, die als vrijwilliger vele vragen kon beantwoorden en intussen ook actief aan de slag ging met afbeeldingen die niet direct te traceren waren, de zogenaamde 'vraagtekens'.


De collectie is na het ompakken verplaatst naar een koelcel om de negatieven optimaal te kunnen bewaren. Deze laatste rustplaats, koud en pikkedonker, vormt een mooi contrast met de plek waar de foto’s vanaf vandaag digitaal tot leven kunnen komen: de online beeldbank van Stadsarchief Breda. Hier is de gehele collectie van Johan van Gurp te zien en te doorzoeken en dan juist niet alleen de foto’s die de krant haalden, maar ook alle beelden die ervoor en erna op het rolletje stonden. Foto’s vanuit net een andere hoek, met een andere sluitertijd of ander licht. U zult vast beelden vinden die bij u mooie, trieste, emotionele of andere herinneringen oproepen. Wij zijn als team dankbaar dat we aan deze collectie konden werken en wensen eenieder namens Stadsarchief Breda veel kijkplezier!

In het Huis voor Beeldcultuur aan de Reigerstraat in Breda zijn de foto's vanaf 5 juli tot en met 30 augustus op vier grote schermen doorlopend te bekijken in de Expositie Johan van Gurp, Fotografiemarathon

maandag 4 juni 2012

Weense pleegkinderen in Breda en omgeving

Onlangs ontving het Stadsarchief via de heer Johan van de Made te Wagenberg een gedrukte dankbetuiging van de Weense familie Benaty voor de mevrouw Cornelia Kock-Domen in Terheijden. De reden voor de dankbetuiging was de geboden gastvrijheid aan hun kind Margarete Benaty in de dagen van de “Weense nood”. De dankbetuiging is gevat in een houten lijst van 58 x 47 cm en is gedagtekend Wenen, 11 augustus 1922. Op het stuk is midden boven  een fotoportretje van pleegmoeder Cornelia Kock-Domen geplakt, en onderaan een fotootje van Margarete Benaty. Pleegmoeder Cornelia was door het overlijden van haar man Janus (Adrianus Franciscus) op 6 november 1918 weduwe geworden, en had ook de zorg voor drie eigen kinderen.

De “Weense nood” verwijst naar de slechte economische situatie waarin landen als Oostenrijk, Hongarije en Duitsland verkeerden na afloop van de Eerste Wereldoorlog.  Vele gezinnen konden nauwelijks rondkomen, waardoor de gezondheidstoestand van met name kinderen vaak slecht was. Vanuit het economisch welvarender Nederland kwamen op initiatief van particuliere organisaties in 1919 hulpacties opgang voor de noodlijdende Weense kinderen;  naast rooms-katholieke en Joodse organisaties waren ook een algemeen comité en socialistische vakbonden actief in deze hulpverlening om kinderen weer op krachten te brengen.  In Brabant was de Brabantse Boerenbond de eerste organisatie die voor pleegouderadressen voor Weense kinderen zorgde. Begin oktober 1919 werd in Breda op initiatief van de Bredase vereniging Katholiek Leven één van de eerste Nederlandse comités tot hulp aan Weense kinderen opgericht. Leden van Katholiek Leven waren volgens de verenigingsstatuten verplicht ook “sociale werken” te beoefenen. Het Bredase comité kreeg de steun van de Bredase bisschop (beschermheer), en was actief  in Breda en omliggende dorpen, tezamen 24 parochies tellend. In de (katholieke) regionale en landelijke  pers deed het comité een oproep om plaatselijke katholieke steuncomités op te richten, met één middelpunt per bisdom.  Als landelijk middelpunt droeg men voor het katholiek Huisvestingscomité te ’s-Hertogenbosch, dat de landelijke leiding zou nemen en de contacten met het buitenland zou onderhouden.  Aan deze oproep werd gehoor gegeven.  Het katholiek huisvestingscomité zorgde voor de overbrenging van Weense kinderen per trein naar Nederland, de lokale comités voor het onderbrengen bij pleeggezinnen.  Het eerste treintransport met ruim 500 Weense kinderen kwam op 24 november 1919 in Breda aan. De kinderen vertrokken na drie maanden op 19 februari 1920 weer richting Wenen. Na verloop van tijd kwamen er in Nederland ook particuliere steunacties voor kinderen in andere zwaar getroffen landen als Hongarije en Duitsland.  De diverse comités verzorgden naast transporten van pleegkinderen naar Nederland ook voedseltransporten naar de noodlijdende landen en boden hulp  in kindertehuizen in Oostenrijk zelf. 
Als dank voor de hulp aan Duitse kinderen gaf het kinderkoor (170 kinderen)  van prof. Fischer uit Berlijn in mei 1920 een concertenreeks in twaalf Nederlandse plaatsen, waaronder één op 26 mei in de Bredase schouwburg Concordia. Rond 1500 bezoekers woonden het Bredase concert bij.

Bronnen: Archief Vereniging Katholiek Leven te Breda, 1916-1955, inv.nr. 26; Bredasche Courant en Dagblad van Noordbrabant; Regionale en landelijke kranten via de database Historische Kranten van de Koninklijke Bibliotheek   http://kranten.kb.nl  

vrijdag 18 mei 2012

Oude bussen in volle glorie online te bewonderen

 
De BBA – Brabantsche Buurtspoorwegen en Autodiensten – is in 1934 opgericht.  In de BBA waren zes Brabantse tramwegbedrijven opgegaan. De paarde- en vooral de stoomtrams hadden sedert het einde van de 19e eeuw het openbaar vervoer verzorgd in en tussen de steden en dorpen, maar kregen in de twintiger en dertiger jaren van de 20e eeuw steeds meer concurrentie van de autobussen en vrachtwagens.  Met financiële hulp van Rijks- en Provinciale overheid werden zes stoomtrambedrijven ondergebracht in een nieuw vervoersbedrijf met de naam BBA.  De zes tramwegmaatschappijen waren”: de Zuider Stoomtramweg-Maatschappij, de Hollandsche Buurtspoorwegen, de Stoomtram-Maatschappij Antwerpen-Bergen op Zoom – Tholen, de NV Stoomtram ’s-Hertogenbosch-Helmond-Veghel-Oss, De Zuid-Nederlandsche Stoomtramweg-Maatschappij en de Tramweg-Mij ‘De Meijerij”.

In de tweede helft van de jaren dertig verdween de stoomtram volledig als vervoermiddel voor zowel personen als vracht.   De BBA-autobussen verzorgden nu steeds meer het vervoer langs de oude voormalige tramlijnen tussen dorpen en steden in Noord-Brabant  als gevolg van het overnemen van particuliere busbedrijven en nieuwe uitbreidingen op het reeds bestaande BBA-net  Daarnaast werd na de Tweede Wereldoorlog in de steden ook stadsdiensten uitgevoerd, en zorgde de BBA voor het openbaar vervoer tussen de steden en de verstedelijkte gebieden in de directe nabijheid. Sneldiensten gingen vanaf het einde van de zestiger jaren het snelvervoer tussen enkele verstedelijkte gebieden verzorgen, waarbij onder meer bewoners van plaatsen zonder spoorstation naar het dichtstbijzijnde NS-station werden gebracht. Deze vormen van personenvervoer vroegen elk om een eigen organisatie wat betreft frequentie van rijden, dichtheid van het lijnennet. De vraag naar reizigersvervoer over lange afstand leidde in 1950 tot de oprichting van toerbedrijf BraBenA – Brabant-Benelux-Autocars. Dit onderdeel van de BBA werkte samen met reisorganisaties, en exploiteerde samen met anderen enkele internationale toeristische buslijndiensten als Amsterdam-Menton (Frankrijk) en Amsterdam-Barcelona. De top in het busvervoer viel in het begin van de zestiger jaren. Na 1964 liep het busvervoer terug als gevolg van het toenemend autobezit. Het eigen autobezit en het uitdijende aanbod aan trein- en vliegreizen bij reisorganisaties betekende eveneens de opheffing van de reisorganisatie BraBenA in 1968.
Ook op het terrein van het kleinschalig personenvervoer was de BBA actief door overname van enkele taxiondernemingen in Brabant.

woensdag 16 mei 2012

Stadsarchief Breda is benieuwd naar uw verhalen

Stadsarchief Breda is in het kader van de viering van het 150-jarig bestaan op zoek naar verhalen uit de stad.

Wie kan zich deze hondenshow in congrescentrum het Turfschip nog herinneren als de dag van gisteren? Wie heeft een leuk, mooi, spannend of ontroerend verhaal over deze dag dat past bij deze foto?

Stuur uw verhaal naar Stadsarchief Breda, Parade 10, 4811 DZ Breda, en en deel een stukje historie met uw stadsgenoten. Mailen kan ook,naar stadsarchief@breda.nl.

dinsdag 15 mei 2012

Open dag groot succes!

Bijna 500 bezoekers wisten 12 mei de weg naar het stadsarchief te vinden. De geplande activiteiten waren razendsnel vol geboekt en zelfs het weer werkte mee.

Een kleine selectie foto's staat op onze flickr pagina

woensdag 25 april 2012

Stadsarchief Breda zoekt verhalen uit de stad

Stadsarchief Breda is in het kader van de viering van het 150-jarig bestaan op zoek naar verhalen uit de stad.

Wie kan zich deze protestaktie van buurtbewoners tegens ingrijpende plannen in de omgeving Bieberg op 24 november 1979 nog herinneren als de dag van gisteren? Wie heeft een leuk, mooi, spannend of ontroerend verhaal over deze dag dat past bij deze foto?



Stuur uw verhaal naar Stadsarchief Breda, Parade 10, 4811 DZ Breda, en en deel via dit weblog een stukje historie met uw stadsgenoten. Mailen kan ook stadsarchief@breda.nl.

donderdag 19 april 2012

Programma open dag bekend, meld u aan!



Voor de lezing over chocoladefabriek Kwatta gehouden door Frans Derks kunt u zich vooraf aanmelden. Hetzelfde geldt voor de rondleidingen, busritten en demonstraties chocolade maken.

woensdag 18 april 2012

Stadsarchief Breda zoekt verhalen!

Stadsarchief Breda is in het kader van de viering van het 150-jarig bestaan op zoek naar verhalen uit de stad.

Wie kan zich deze dag of periode nog herinneren als de dag van gisteren? Wie heeft een leuk, mooi, spannend of ontroerend verhaal over deze dag dat past bij deze foto.

Stuur uw verhaal naar Stadsarchief Breda, Parade 10, 4811 DZ Breda, en en deel een stukje historie met uw stadsgenoten. Mailen kan ook,naar stadsarchief@breda.nl.

woensdag 4 april 2012

Open dag!


Op 12 mei krijgt u de kans om een andere kant van Stadsarchief Breda te zien. De deuren van de depots gaan die dag open voor het publiek, de mensen van het restauratieatelier laten zien wat ze kunnen en door de dag heen zijn er voor u leuke activiteiten om aan deel te nemen. Zo wordt er onder andere chocolade gemaakt en rijdt er een oude BBA bus door de stad. Vanaf 10 uur bent u van harte welkom aan de Parade.

Voor meer informatie kunt u bellen; 076-5294420 of mailen naar stadsarchief@breda.nl

donderdag 15 maart 2012

Tentoonstelling unieke collectie glasnegatieven

Stadsarchief Breda viert dit jaar zijn 150-jarige bestaan! Gedurende het jaar presenteren we enkele van onze mooiste en meest bijzondere collecties, waaronder deze pas gedigitaliseerde collectie glasnegatieven. Hoewel we niet zoveel weten over de gefotografeerde mensen, plaatsen of voorwerpen willen we u deze unieke beelden toch graag laten zien.

We zijn tegenwoordig zo gewend aan het gemak van digitale camera’s dat we misschien weleens vergeten dat het vroeger heel anders ging. Het filmrolletje is bij de meeste mensen nog wel bekend, maar wist u dat in de periode ca. 1850-1945 glasnegatieven werden gebruikt? Een glasnegatief is een fotografisch negatief op een glazen plaat. Deze plaat is een paar mm dik en het formaat van de glasplaat varieert van 6 x 9 cm tot wel 40 x 50 cm. Op het glas zit een lichtgevoelige laag (collodium of gelatine) op basis van zilverionen. Door belichting van deze laag in de camera ontstaat er een beeld op de glasplaat. Het negatief bevat al wel alle opname informatie, maar moet eerst nog op ander materiaal, bijvoorbeeld papier worden afgedrukt. Na 1945 werd het glasnegatief opgevolgd door het negatief op een kunststofdrager op basis van nitraat, acetaat en later ook van polyester.

De komende maanden kunt u een selectie van deze prachtige collectie zien in de bibliotheek, café de Bommel, café de Beyerd, fotovaklab De Afdruk, lijstenmakerij Jan d’Art en op het Stadsarchief zelf.

maandag 13 februari 2012

Stadsarchief Breda bestaat 150 jaar!

In 2012 jubileert Stadsarchief Breda. Dit jaar is het precies 150 jaar geleden dat de eerste Bredase stadsarchivaris, mr. G.A. Kleijn, werd benoemd. De stad was daarmee de derde Noord- Brabantse gemeente met een archivaris. De benoeming was ook de eerste stap van het bijhouden van oudere archieven door ambtenaren die dit naast hun ‘gewone’ werk deden, naar het volwaardige archief van nu met een groot aanbod, zowel fysiek als digitaal.

Van bewaren en behouden tot delen met publiek
De werkzaamheden van toen en nu zijn niet te vergelijken. In 1862 ging het vooral om het op orde brengen en houden van het stadsarchief, en het adviseren en informeren van gemeentebestuur en bezoekers. Bezoekers konden al vanaf het begin terecht op het Stadsarchief Breda, maar de faciliteiten waren minimaal. Meestal niet meer dan een stoel en tafel. Langzaam veranderde dit. Het archief beheerde oudere archieven, deze werden uitgesplitst en er kwam een catalogus. Dat maakte zoeken een stuk eenvoudiger. De omslag kwam toen het Stadsarchief Breda al ruim 15 jaar bestond. Eind jaren ’70 van de 19e eeuw stond het stadsarchief regelmatig op de agenda van het gemeentebestuur. Toen kwam er ook geld beschikbaar voor archiefwerk. Het was de gemeenteraad alles aan gelegen om van Stadsarchief Breda een volwaardig gemeentelijk onderdeel te maken. Dit werd nog eens versterkt na een gepubliceerd verslag van een Franse bezoeker, Henry Havard, die Breda ervan langs gaf wat betreft de slechte toestand van het Bredase archief.

Het aanbod van het Stadsarchief breidde zich in de loop der jaren uit. Zo kwamen de jongere archieven erbij, maar ook kreeg de instelling materiaal van families en particulieren. Ook de gemeentelijke info werd uitgebreid met stukken van gemeentelijke diensten en commissies.
Ook de werkzaamheden veranderden. Van verzorgen en behouden zette men ook bescheiden stappen richting restaureren. Ook werd steeds vaker materiaal op microchip gezet. Beginjaren 80 werd de eerste restaurateur aangesteld. Er kwam een echt restauratieatelier waar meerdere vakrestauratoren aan het werk konden. Archieven werden zich met name in de tweede helft van de 20e eeuw er steeds meer van bewust dat historie draait om mensen. Tot op de dag van vandaag is Stadsarchief Breda blij met collecties van particulieren en particuliere instelling ls bedrijven, kerken en verenigingen. Het stadsarchief startte met een handbibliotheek en het aanleggen van beeld- en geluidcollecties. Zo is bij het archief tegenwoordig zowel in beeld als geluid een mooi overzicht van historisch Breda te vinden. Bezoekers maakten daar gretig gebruik van, maar zoals een modern archief betaamt, heeft ook Stadsarchief Breda van nu een eigen website. Een informatiebron, maar vooral een site waar professionele en recreatieve onderzoeker mee aan de slag kan.

Van zolderkamer naar historisch pand
Weinig gemeentelijke onderdelen verhuisde zo vaak als het stadsarchief. Al het archief moest diverse malen ingepakt, en dus ook weer uitgepakt, maar uiteindelijk leidde deze verhuistocht van enkele kamertjes in het Stadhuis in 1862 tot de met Breda’s Museum gedeelde Chassékazerne aan de Parade. De verhuizingen voerde de archiefstukken van Grote Markt 38 naar een bovenverdieping van Grote Markt 40. Vervolgens trok in 1925 de verhuismolen weer enkele tientallen meters verder naar Stadserf 2. Ook nu werd het archief weggestopt op bovenverdieping. Met het toenemen van het aantal meters archief was er ook hier snel ruimtenood. Uiteindelijk nam het archief het hele pand in bezit en kwam er een fraaie studiezaal, een bibliotheek en ‘echte’ werkruimten. Inmiddels stond veel materiaal al opgeslagen in speciale hulpdepots aan het Stadserf en aan de St. Annastraat. Veel gemeentelijke afdelingen trokken in 1992 naar het Stadskantoor. Dit samen met andere werkwijzen zorgden ervoor dat de jongere archieven van de diensten tot ongeveer 1980 onder beheer van de gemeentearchivaris kwamen. Stadsarchief Breda verhuisde naar de Vlaszak 4-6. Breda had nu één centrale archiefbewaarplaats met ruimte voor minimaal 4.000m’ archieven en collecties en de 18 medewerkers plus zeven vrijwilligers. Met de herindeling in 1997, waarbij de oude gemeenten Breda, Nieuw-Ginneken, Prinsenbeek en Teteringen samen de gemeente Breda vormden, nam het aantal meters archief fors toe. Het Stadsarchief Breda betrok in 1998 samen met Breda’s Museum het Chassékazernepand. Hier heeft het Stadsarchief Breda voorlopig zijn plaats gevonden en huizen de verhalen van het Bredase archief in een historisch pand met een verhaal .

Stadsarchief Breda viert zijn 150-jarige bestaan groots dit jaar! Gedurende het jaar zullen er vele leuke activiteiten plaats vinden, niet alleen op het Stadsarchief zelf maar ook op verschillende locaties in de stad. Zo opent Stadsarchief Breda onder andere de deuren van de depots dit jaar tijdens de open dagen van 12 mei en 13 oktober en zal er uniek fotomateriaal te zien zijn in de binnenstad. Houd dus dit weblog goed in de gaten voor verdere informatie.

maandag 30 januari 2012

Verhalen gezocht...

Koningin Beatrix wordt dinsdag 74 jaar. Op 31 januari 1938 was de aankondiging van haar geboorte reden voor grote feestvreugde in Breda.

Wij zijn op zoek naar verhalen uit de stad. Wie kan zich deze dag nog herinneren als de dag van gisteren? Wie heeft een leuk, mooi, spannend of ontroerend verhaal over deze dag? Stuur uw verhaal naar stadsarchief@breda.nl en deel een stukje historie met uw stadsgenoten.

vrijdag 20 januari 2012

Bredase kinderen maken tentoonstelling voor onze studiezaal

Vanaf 31 januari t/m juni weer in onze studiezaal te zien; In het huys van bewaering.

Scholieren uit groep 8 brengen bij hun bezoek aan Stadsarchief allemaal iets dierbaars van zichzelf mee. Iets wat net als onze archiefstukken altijd bewaard moet blijven. Deze voorwerpen met allemaal een eigen bijzonder verhaal worden twee weken per school tentoongesteld in onze studiezaal.

Kom eens een kijkje nemen op de dagen dat de studiezaal geopend is.